S
logo
bitkibes
biatkikor
esnaf
klntsz-gida
expert
bagclik
whatssapp
viber
messenger
telegram
tango
hongouts
imo
line
skype
azar
wechat
tictoc
face_sayfamz
twitter_sayfamiz
google_sayfamiz
youtube_kanalimiz
instagram_sayfamiz
swarm
sosmedbiz-takiptekal
disqus
linkedin_sayfamz
pinteres
snapchat_sayfamz
tumblr
foursquare_sayfamiz
ÜRETİM
üzüm
zeytink
redglob
kuru-üzüm
cilekk
kapuz
yaprak
zeytin_yagik
pekmezk
cilek-recelik
domates_salca
seftali
erik
koruk-suyuk
kavun
semiz_otu
marul
biber
ispanak
nane
sarap
k1
k2
k3

 

 

YETİŞTİRİCİLİK
yerfısıtıgı
acur
armut
avakado
ay_cicegi
ayva
badem
bakla
bamya
bezelye
brokoli
bugday
celtik
ceviz
enginar
fasulya
findik
gl
hashas
havuc
hiyar
incir
kabak
soya
kayisi
kereviz
kivi
layana
limon
mercimek
misir
muz
nar
nohut
pamuk
patates
patlican
pazi
pirasa
sarimsak
seker_pancari
sogan
kiraz
yenidunya

 

 

admin1
Ekleyen - Ahmet Can Durmuş
ad2

limon yetiştiriciliği

Narenciyelerin yayılmasını sınırlayan en önemli etmen düşük sıcaklıklardır. Gerek düşük, gerekse yüksek
sıcaklıklar Narenciyelerde meyve verimliliğini ve kalitesini olumsuz etkiler. Narenciyeler düşük sıcaklıktan çok etkilenirler. Soğuğa en hassas tür limondur. Limon 0 C de, portakal -2 C de, altıntop -3 C de, mandarinler -4 C de zarar görürler. Don olayı uzun sürerse zararda buna bağlı olarak artar.

Don zararı ağacın meyveli yada meyvesiz olmasına göre değişir. Meyveli ağaç hemen ve daha çok donar. Narenciyelerde büyümenin başlaması için 12-13 0C sıcaklık gereklidir. Bu dönemde Narenciyelerin toprak üstü organlarında ( vejetatif aksam ) büyüme başlar.

NARENCİYEDE BİTKİ BESİN NOKSANLIKLARI, BELİRTİLERİ, GİDERİLMESİ, GÜBRELEMESİ

Limonlarda büyüme dönemi sıcaklığı 6-7 0C ye kadar düşer. Gelişme sıcaklığın yükselmesi ile artar. 18-20 0C ler arasında gelişme hızlanır. Büyüme 26-28 0C de tepe noktasına ulaşır. Bu dönemde fotosentez etkinliği en yüksek düzeye ulaşır.30 0C nin üstündeki sıcaklıklarda büyüme durur. Narenciyeler içinde yüksek sıcaklara en dayanıklı tür mandarinlerdir. Sonra altıntoplar, laymlar ve portakallar gelir. Yüksek sıcaklığa en dayanıklı tür limonlardır.

Narenciyeler için önemli bir diğer iklim faktörüde rüzgardır. Rüzgar hem şiddetiyle ( ağaçların kırılması, meyve dökümü ) hem de soğukluğuyla Narenciyelere zarar verir. Bu yüzden Narenciye bahçesi kurulacak yerlerin hakim rüzgarlara karşı korunması gerekir. Narenciye bahçeleri engebeli yerlerin korunmuş yamaçlarına tesis edilmeli yada dikimden önce bahçe kenarlarına rüzgar kıranlar dikilmelidir. Bunu için özellikle yayvan gelişen serviler 1 metrearalıklı olarak dikilmelidir.

TOPRAK İSTEKLERİ
Narenciyeler için uygun topraklar; hafif ve orta ağır yapıda, iyi drene olabilen, gevşek ve iyi havalanabilen kumlu, kumlu – tınlı, tınlı, killi – tınlı yapıdaki topraklardır. En ideali ise süzek ve iyi havalanabilen kumlu –tınlı topraklardır. Narenciyeler için toprağın havalanması çok önemlidir. Çünkü Narenciye kökleri yüksek oranda oksijen ister, havasız kalırsa hemen boğulur. Narenciyelerde kökler 30-90 cm. derinliklerde bulunur. Toprağın havalanması düştükçe kökler toprak yüzeyine çıkarlar. Narenciye kökleri uygun ortamlarda yatay olarak 7-5 m. ye kadar yayılabilirler.

Narenciyelerde bahçe tesis edilecek toprak derinliği en az 1,5-2 m. olmalıdır. Bu derinliğe kadar geçirimsiz bir kil tabakası bulunmamalı, taban suyu sorunu olmamalıdır. Dikimden önce en az 120 cm.ye kadar30 cm.lik derinlikler halinde mutlaka toprak numunesi alınmalı sonuca göre bahçe tesis edilmelidir. Bahçe tesis edilecek yerde eğim % 3 ve daha fazla ise toprakta teraslama yapılmalıdır.

Narenciyelerde toprak PH’sınında hafif asit olması istenir. İdeal PH 6 dır. PH 5 in altına indikçe ve 7,5 in üstüne çıktıkça biriken ağır metal ve elementlrin etkisi ile Narenciye kökleri zehirlenirler. Örneğin PH 5 inaltına indikçe Mn bitkide fazla miktarda taşınır. PH 7,5 un üstüne çıktığında FE, Zn, Mn noksanlıkları ortaya çıkar.

Narenciyeler için tehlikeli bir durumda durgun sulardır. Durgun sular göllenme veya taban suyudur. Narenciyeler fazla suyu sevmezler. Eğer bir bahçede drenaj yok ise kış yağışları ve sulama suyu ile fazla su birikir. Durgun su ; tuzları, sülfatları, karbonatları vb. eriterek kök çevresinde oksijensiz, PH sı düşük ve tuzlu bir ortam oluşturur.

NARENCİYE BAHÇESİ KURULACAK YERDE
Uygun iklim ( sıcaklı ve rüzgar )
Uygun toprak ( iyi havalanabilen, drenaja sahip, taban suyu sorunu olmayan, derin ve verimli, kumlu – tınlı yapıda olmalı ) Sulama için yeterli ve kaliteli su Uygun anaç seçimi çok önemlidir.

TOPRAK HAZIRLIĞI

Narenciye yetiştiriciliği için virüsten ari, sertifikalı fidan kullanılmalıdır. Dikimde önce bahçe tesis edilecek toprağın tesviyesi yapılmalı, pulluk tabanı olarak bilinen sert geçirimsiz tabakanın mutlaka kırılması gereklidir.
 Bu tabakanın kırılması için en uygun zaman toprakların kuru olduğu eylül ayıdır. Bahçe içerisinde mutlaka temiz su kaynağı olmalıdır.

Bahçenin kenarına çit çekilmelidir. Bahçe içini soğuk rüzgardan koruma için rüzgar kıranlar yapılmalıdır. Rüzgar kıranların kökü, bsin maddesine ortak olmaması için çok geniş yayılmamalıdır. En uygun bitki kavak ( servi ) dir. Kullanılacak servi dağınık taçlı ve herdem yeşil olmalıdır. Rüzgar kıranlar fidan dikiminden önc tesis edilmelidir.

Tesviyesi tamamlanmamış toprak dikimden önce ( ocak – şubat aylarında ) bir herbisitle ilaçlanmalıdır. Narenciyelere özel yabancı ot ilacı ile yabancı otlarla mücadele edilir.

FİDAN TEYMİNİ 
Narenciye yetiştiriciliğinde fidan temini çok önemlidir. Çünkü fidan temini hatalı yapılırsa geriye dönüş mümkün değildir. Üreticilerimiz bu konuda çok hassas olmalıdırlar.Satın alınan fidanlarda, mutlaka virüs ve virüs benzeri hastalıklardan ari olduğunu belirten sertifika aranmalıdır.Sertifikalı üretim yapılan yerlerden fidan alınmalıdır.Genç dönemlerde fidanların virüs ve virüs benzeri hastalıkla bulaşık olduğu gözle görülmez.Bu hastalıklar birkaç yıl sonra ortaya çıkmaktadır.Eğer fidanlar virüs ve virüs benzeri hastalıklarla bulaşıksa, ileri dönemlerde;

Meyve kalitesi bozulur.
Ürün azalır.
Ağacın ömrü kısalır.
Gelişim zayıflar.
Bazıları ileri devrelerde ölür.

Diğer hastalık ve zararlıların etkisi artar. Alınan fidanın, bahçe kurulacak arazinin toprak özelliklerine uygun anaçlar üzerine aşılanmış olması gerekir. Akdeniz bölgesinde anaç olarak turunç kullanılır. Ancak Çukurova bölgesinde yapılan denemelerde Carrizo strange turunçtan daha fazla performans göstermiştir. Fakat Carrizo anacı, Evocortis hastalığına (Cüceleşme virüs hastalığı) çok duyarlı olduğu ve PH sı yüksek topraklarda yetişmediği için turunç anacı kullanılmaktadır.

Turunç anacı da Tristeza (göçüren virüs hastalığı) virüs hastalığına karşı çok hassastır.Üç yapraklı kirece hassas olduğu için Akdeniz sahil şeridinde tavsiye edilmez.

Alınan fidanlarda anaç üzerine bölgemize uygun özellikler gösteren çeşitlerin aşılanmış olmasına dikkat edilmelidir.

Fidanların kök sisteminin ve toprak üstü kısımlarının iyi gelişmiş olması gerekir. Fidan kök boğazında kim hatasından kaynaklanan düğümün (deve boynu) olmaması gerekir.

Dikilecek fidanın kökü büyük ve topraklı olmalıdır. Torba fidan kullanıldığında darlıktan dolayı fidanın içe doğru kıvrılan fazla kökleri kesilmelidir. Vejetatif aksamı fazla gelişen fidanlar, fazla terleme ile su kaybı olmaması için 20-25cm den kesilmelidir.

DİKİM ÇUKURLARININ AÇILMASI
Narenciyelerde dikimde verilecek aralıklar seçilen türe ve çeşidin ağaç büyüklüğüne göre belirlenir. Dikim aralıkları ağaçların taç büyüklüğüne göre 5x5m ile 8x8m arasnda değişir. Dikim mesafeleri en az tür mandarinler olurken, en fazla tür altıntoplardır.

Limonlar6x6m
Mandarinler5x5m, 6x6m,
Portakallar7x7m yafa ve valencia (8x8m)
Altıntoplar7x7m veya 8x8m
Dikim Çukurlarının Açılması

Narenciyeler için kare, dikdörtgen ve üçgen dikim yapılabilir. Fakat yapılan dikim toprak işleme, sulama, ilaçlama gibi kültürel işlemlere engel olmamalıdır. Bunun için kare dikim tercih dilmelidir.

Seçilen türün ve çeşidin ağaç büyüklüğüne, arazinin eğimine ve uygulanacak kültürel işlemler düşünülerek dikim yapılacak yerler seçilir, işaretlenir ve çukur açımına geçilir.
Geniş bahçelerin tesisinde çukurlar burgu ile açılmalıdır. Fakat burgu ile çukur açarken yaş ve ağır yalpı topraklarda, çukurun yan duvarlarında kaymak tabakası oluşur. Bel veya kürek ile bu sert tabaka alınmalıdır.

Küçük alanlarda kazma ve kürek ile çukur açımı en yaygın yöntemdir. Açılacak çukurların ebatları genellikle toprağın yapısına göre değişir. Narenciye çeşitleri için 35-40cm çapında, 35-40cm derinliğinde çukurlar yeterlidir.

DİKİM
Narenciye fidanı dikilecek yerde sırt yapılır. Fidanlar dikilmeden önce çukura konacak harç hazırlanmalıdır. Bu amaç için iki kürek iyi yanmış çiftlik gübresi ve 200gr 3x15 gübresi kullanılabilir. Bu malzemeler açılan çukurun yanında toprak üstüne atılır ve yeterli miktarda yüzey toprağı ile karıştırılır. Çukurun içine bu karışımdan fidanın konacağı düzeye kadar doldurulur.

Plastik tüp içerisinde getirilen fidanlar 1 gün önce sulanmalıdır. Plastik torba iki taraftan kesilerek uzaklaştırılır. Fidanın kökleri kontrol edilir. Oluşan kazık kök dipte gelişmiş ve kıvrılmış ise bu kısım kesilerek uzaklaştırılır. Fidanların kök ve gövdesinde kullanılacak çakı, makas gibi tüm kesicilerin kullanmadan önce %2 lik Sodyum hipoklorid çözeltisi içerisine batırılarak sterilizasyonu gereklidir. Özellikle genç bahçelerde kesinlikle steril dilmemiş aletler kullanılmalıdır. Çünkü bölgemizde bulunan exocortis ve cachexia hastalıkları aşı gözleri ve kesici aletlerle taşınmaktadır. Bölgemizde en uygun dikim zamanı Şubat-Mart aylarıdır.

Köklerin temizlenmesinden sonra fidan taşla doldurulmuş toprak üzerine konularak dikim yapılır. Narenciye bitkisi derin dikilmemelidir. Dikimden sonra toprak sıkıştırılmalı, fidan başına en az 35-40 lt can suyu verilmelidir. Toprak kurumadan ikinci bir sulama yapılmalıdır. Dikim toprak tavlı iken yapılmalıdır.

DİKİM SONRASI YAPILACAK İŞLER
Fidanlar iyice tutuncaya kadar toprak tipine göre 10-15 günde bir sulanmalıdır. Fidanın dikiminden sonra dengeli ve sağlam bir tac oluşturmak amacıyla 60cm den tepe kesimi yapılmalıdır. Aşı noktası ile kesim yeri arasındaki mesafe 5-6cm olmalıdır.
Genç fidanların gövdeleri, güneşin zararından korumak amacıyla gazete kağıdı veya kalın kağıtla sarılmalıdır. Fidan büyüdükçe kağıt yerine kireç badanası yapılmalıdır. Yalnız kireç tek başına kullanıldığında çabuk yıkanan ve dökülen bir maddedir. Bunun için kirecin içerisine az miktarda beyaz tutkal karıştırılmalıdır.

 

Narenciye Hastalık ve Zararlıları

Cüceleşme Viroid Hastalığı (Citrus Exocortis Pospiviroid)
Dal Yanıklığı (Pseudomonas Syringae Pv. Syringae)
Gözenek Viroidi Hastalığı (Citrus Cachexia Viroid)
Kahverengi Çürüklük Ve Gövde Zamklanma Hastalığı (Phytophthora Citrophthora)
Kahverengi Leke (Alternaria Alternata F. Sp. Citri)
Kavlama Hastalığı (Citrus Psorosis-Associated Ophiovirus)
Limon Tıkanıklık Hastalığı (Lemon Sieve-Tube Necrosis)
Palamutlaşma Hastalığı (Citrus Stubborn Disease ) (Csd)
Rosellinia Kök Çürüklüğü Hastalığı (Rosellinia Necatrix)
Satsuma Cüceleşme Virus Hastalığı (Satsuma Dwarf Nepovırus(Sdv)
Taşlaşma Hastalığı (Impietratura)
Tristeza Virüsü ( Citrus Tristeza Closterovirus (Ctv) )
Uçkurutan (Phoma Tracheiphila)
Yaprak Kırışıklık Virüsü (Citrus Crinkly Leaf İlarvirus)
Depo Çürükleri Hastalıkları
Yeşil Küf Çürüklüğü (Penicillium Digitatum)
Mavi Küf Çürüklüğü (Penicillium İtalicum)

Akdeniz Meyve Sineği (Ceratitis Capitata)
Truncgil Beyaz Sinegi
Gri Yumuşak Koşnil (Comlus Pseudomagnoliarum )
Harnup Güvesi (Ectomyelois Ceratoniae )
Kanlı Balsıra (Ceroplastes Rusci)
Truncgil Kirmizi Kabuklu Biti
Truncgil Kırmızı Örümceği (Panonychus Citri)
Limon Çiçek Güvesi (Prays Citri )
Truncgil Pamuklu Beyaz Sineği (Aleurothrixus Floccosus )
HasPas Böcüsü (Uyuz) (Phyllocoptruta Oleivora)
Sarı Kabuklu Biti (Aonidiella Citrina)
Truncgil Tomurcuk Akari (Aceria Sheldoni )
Torbalı Koşnil [Icerya Purchasi Mask.(Hom.:Margarodidae)]
Trunçgil Unlu Biti (Planococcus Citri)
Virgül Kabuklu Biti (Lepidosaphes Beckii)
Truncgil Yaprak Biti
Yaprak Galeri Güvesi (Phyllocnistis Citrella)
Yaprak Pireleri (Empoasca Spp.)
Yıldız Koşnili(Ceroplastes Flpridensis )