logo
bitkibes
biatkikor
esnaf
klntsz-gida
expert
bagclik
whatssapp
viber
messenger
telegram
tango
hongouts
imo
line
skype
azar
wechat
tictoc
face_sayfamz
twitter_sayfamiz
google_sayfamiz
youtube_kanalimiz
instagram_sayfamiz
swarm
sosmedbiz-takiptekal
disqus
linkedin_sayfamz
pinteres
snapchat_sayfamz
tumblr
foursquare_sayfamiz
ÜRETİM
üzüm
zeytink
redglob
kuru-üzüm
cilekk
kapuz
yaprak
zeytin_yagik
pekmezk
cilek-recelik
domates_salca
seftali
erik
koruk-suyuk
kavun
semiz_otu
marul
biber
ispanak
nane
sarap
k1
k2
k3

 

 

YETİŞTİRİCİLİK
yerfısıtıgı
acur
armut
avakado
ay_cicegi
ayva
badem
bakla
bamya
bezelye
brokoli
bugday
celtik
ceviz
enginar
fasulya
findik
gl
hashas
havuc
hiyar
incir
kabak
soya
kayisi
kereviz
kivi
layana
limon
mercimek
misir
muz
nar
nohut
pamuk
patates
patlican
pazi
pirasa
sarimsak
seker_pancari
sogan
kiraz
yenidunya

 

 

admin1
Ekleyen - Ahmet Can Durmuş
ad2

fasulye yetiştiriciliği

Fasulye tohumu 15-20 °C'de çimlenmekte,15° C nin altında yavaşlamakta, 10 °C'nin altında ve 35°C'nin üstünde ise çimlenme çok az veya hiç olmamaktadır. Çıkış ekimden sonra optimum nem ve sıcaklıkta 7-10 gün sonra olur. Çimlenme 15° C nin altında yavaşlar. Düşük sıcaklıklarda çıkış süresi 20-25 gün olabilir. Fasulyede fide durumu epigeal dır.

Fasulyede vejatasyon süresi 70-140 gün arasındadır. Vejetasyon süresi, bitkinin sarılıcı ve bodur olmasına, erkenci veya geçci olması yanında bölgenin ekolojik koşullarına göre de değişmektedir. Bodur çeşitlerde çiçeklerime 10-15 gün, yan sarılıcılarda 20-25 gün sarılıcı çeşitlerde 30 günün üzerindedir.

Bodur tiplerde vejatasyon süresi 70-80 gün, sarılıcı tiplerde 130-140 gün, yarı sarılıcı tiplerde 80-90 gün arasındadır. Toprak nemi yeterli değilse çiçeklerime süresi kısalır, çiçeklerime azalır. Yüksek sıcaklık ve düşük nem çiçek tozlarının çimlenmesini engellediği için çiçeklerin dökülmesine neden olur. Özellikle 30 °C'nin üzerinde çiçekler dökülmekte ve verim oldukça düşmektedir. Erkenci çeşitler ve erken ekimle bu durum önlenebilmektedir. Çiçeklenmede optimum sıcaklık 20-25°C dir.Olgunlaşma döneminde hava kuru olmalıdır. 10°C nin altındaki sıcaklıklar tanenin olgunlaşmasını engeller.

Fasulye tınlı, PH 7-8 olan tuzluluk ve alkali sorunu olmayan verimli topraklarda iyi yetişir. Fasulye'nin çinko elementi isteği yüksektir.

YETİŞTİRME TEKNİĞİ

Sonbaharda 20-25 cm derinlikte sürülen toprak, ilkbaharda diskaro ve tırmık gibi ikinci toprak işleme aletleriyle hazırlanır. Ekim ve çıkış öncesi kullanılabilen kimyasallar ile yabancı ot savaşı yapılabilir.

Ülkemizde son yıllarda kuru fasulye tarımına uygun Şehirali-90(Horoz-Bodur), Yunus-90(Horoz-Bodur),Göynük -98(Horoz-Bodur), Akman-98(Dermason- Yan sarılıcı) gibi bazı çeşitler geliştirilmiştir.Buna karşın günümüzde hala populasyon karekterindeki yerel çeşitlerin tarımı yaygın bir şekilde yapılmaktadır.

Kuru fasulye üretimi için ekim, Orta Anadolu bölgemizde Nisan ayının son haftasından Mayıs ayı başlarına, Doğu Anadolu da Mayıs ayı ortalarından Haziran ayı başlarına kadar, kıyı bölgelerde Mart ayı içerisinde yapılmalıdır.

Fasulye sıraya veya ocak usulü şeklînde ekilebilmektedir. Bodur ve yarı sarılıcılarda sıraya ekim yöntemi uygulanır. Ekimde sıra arası, çeşit ve yetiştirme koşullarına göre 40-60 cm, sıra üzeri 5-15 cm arasında değişmektedir .Ekimde en uygun bitki sıklığı bodur tiplerde m2 de 20-25 bitki,yarı sarılıcılarda m2 10-15 bitkidir. .Türkiye de değişik bölgelerde yapılan araştırmalarda, bodur çeşitlerde 40x5 cm( Şehrali, 1980) ve 40x10 cm( Özcan ve Özdemir,1996.,Akdağ ve Tayyar, 1995) en uygun ekim sıklığı olarak saptanmıştır.

Fasulye sıraya pulluk çizisine ekilebileceği gibi, mısır ve pamuk mibzerleri ile de sıraya ekilebilir. Fasulye yurdumuzda serpme olarak da ekilmektedir. Bu durumda çıkışlar yeknesak olmadığı gibi fazla tohumda kullanılmaktadır.Özellikle sebze üretimi amacıyla fasulye ekim yöntemi "ocak" usulü ekimdir. Sıra arası 70-80 cm, sıra üzeri 25-30 cm olacak biçimde 10-15 cm çapında açılan ocaklara 4-5 tohum atılır. Çıkıştan sonra ocaklarda seyreltme yapılır. Ocak usulü ekim, sırık fasulyelerde uygulanır.

Fasulye ekiminde iri tohumlar özellikle hafif kumlu topraklarda daha derine, küçük tohumlar ağır topraklarda yüzeye yakın ekilmelidir. Ekim derinliği hafif topraklarda ve iri tohumlarda 5-10 cm, ağır topraklarda ve küçük tohumlarda 3.0 - 5.0 cm arasındadır.

Tohumluk miktan çeşidin bodur veya sarılıcı olması, ekim sıklığı, ekim yöntemi ve tohum iriliğine bağlı olarak değişmektedir. Sıraya ekimde küçük tohumlu çeşitler 6-7 kg/da, orta büyüklükteki çeşitler 7-10 kg/da, büyük tohumlu çeşitlerde ise 10-12 kg/da tohumluk kullanılmaktadır.
  
Bir baklagil bitkisi olan fasulye, köklerindeki nodüller ile havanın serbest azotundan yararlanması nedeniyle, bakteri ile tohumlar aşılandığında veya daha önceden o toprakta fasulye tarımı yapılmış ise, fazla bir azotlu gübrelemeye gerek yoktur. Köklerdeki nodüllerin aktif hale gelinceye kadarki dönemde bitkinin gereksinimin karşılanması için 2-3 kg/da saf azotun taban gübresi olarak verilmesi yeterlidir.Aksi takdirde fide döneminde 8-10kg/da ilave saf azot gübresi uygulanmalıdır. Ayrıca ekimle birlikte 6-7 kg/da P2O5 uygulanmalıdır. Gübreleme ekim öncesi, toprak hazırlığı sırasında veya en iyi yöntem olarak tohum sıralarının 3-5 cm uzağına ve tohum derinliğinin 4-5 cm altına bant a uygulanmalıdır. Gübrenin tohumla birlikte aynı sıraya verilmesi çimlenmeyi olumsuz etkiler. Üst gübrelemeye gerek yoktur.

Fasulye 4-5 yapraklı iken el veya kaz ayağı tipi aletlerle çapalanır. Bu şekilde hastalıklara karşı toprağın havalanması sağlanır.Aym zamanda topraktaki bakteri çalışmasına olumlu etkide bulunmuş olunur.Fasulye tarımında, çimlenme döneminde gerekiyorsa sulama yapılır. Çıkıştan sonra fide döneminde kök ve gövde çürüklüğüne neden olmayacak şekilde, çiçeklenmeye kadar 1 veya 2 kez sulanmalıdır. İklim ve toprak koşullarına bağlı olarak çiçeklerime döneminde ve tohum oluşturma döneminde 2-3 kez sulamaya gereksinim gösterebilir. Fasulyenin toplam 300-500 mm suya gereksinimi vardır. Fasulyede karık yada yağmurlama sulama yapılır.

SULAMA
Sulamada hastalıkların ortaya çıkmaması için suyun göllenmesi önlenmelidir. Sulamanın yeterli olmaması çiçek sayısı ve bakla tutmayı ve tane iriliğini azaltmaktadır.

HASAT
Hasat baklaların sararıp,tanelerin iyice sertleştiği zaman yapılmalıdır..Erken hasatta tohumlar büzülmüş olarak kalır. Geç hasatta baklalar çatlar ve tohumlar dökülür.Hasat elle yolunarak veya biçilerek yapılır. Hasat edilen bitkiler tarlada birkaç gün bırakılarak kurutulur. Harman ülkemizde sopalarla dövülerek veya küçük traktörlerle üzerinden geçilerek yapılır.

Ancak bu uygulamalar tanelerin kırılmasına ve çimlenme yeteneğinin kaybolmasına neden olur. Gelişmiş ülkelerde hasat-harman kombine makinelerle yapılır. Bu durumda tanedeki nem oram % 18-20 olmalıdır. Baklaların çatlamaması için hasat sabahın eken saatlerinde hava nemli iken yapılmalıdır.

Harmandan sonra elde edilen üründe olgunlaşmamış, buruşuk, böcek zararı olan taneler, kırık taneler, taş, toprak parçaları temizlenir. Temizlenen fasulye taneleri uygun koşullarda depolanırsa uzun yıllar besleme değeri ve canlılıklarını korur. Fasulye için uygun depolama koşulları tanedeki nemin % 14 ün, depolama sıcaklığının 10 C°nin üzerine çıkmadığı ve depo hava neminin % 65 in üzerine çıkmadığı durumlardır. Bu durumda 1 yıl süreyle tohumlar iyi bir şekilde saklanabilir Depolama sıcaklığı. depo nemi ve tane nemi yukarıda belirtilen sınırların altına düştükçe fasulye tohumlarını 6-7 yıl kadar canlılıklarını kaybetmeden saklamak mümkündür. Düşük nem tanede solunumun çok az düzeylerde olmasını sağlar. Solunum fazla olursa tanelerde çürüme ve küflenme ortaya çıkar.

FASULYA HASTALIK ve ZARARLILARI

Fasulye Adi Mozaik Virüsü (Bean Common Mosaic Potyvirus (Bcmv)
Fasulye Adi Yaprak Yanıklığı ( Xanthomonas Axonopodis Pv. Phaseoli)
Fasulye Antraknozu Hastalığı (Colletotrichum Lindemuthianum)
Fasulye Hale Yanıklığı (Pseudomonas Savastanoi Pv. Phaseolicol)
Fasulye Kök Çürüklüğü Hastalığı (Fusarium Spp. Rhizoctonia Solani , Macrophomina Phaseoli , Colletotrichum Lindemuthianum)
Fasulye Pası Hastalığı (Uromyces Appendiculatus)
Fasulye Sarı Mozaik Virüsü (Bean Yellow Mosaic Potyvirus (Bymv)
Kök Boğazı Yanıklığı Hastalığı ( Phytophthora Capsici)
Mercimek Kök Boğazı Çürüklüğü Hastalığı (Ascochyta Pinodella)
Mercimek Mildiyösü Hastalığı (Peronospora Lentis)
Nohut Antraknozu Hastalığı (Ascochyta Rabiei)

Baklagil Tohum Böcekleri
Kapsül Kurtları (Etiella Zinckenella)(Lampides Boeticu)
Kırmızı örümcekler
Mantolu Böcek (Amicta Oberthuri)

Mercimeklerde Tebeşirleşme Etmenleri
     Dut Kımılı (Dolycoris baccarum)
     Baklagil Pentatomidi (Piezodorus lituratus)

Mercimekte Apion (Apion Arrogan)
Sebzelerde Dana burnu (Gryllotalpa Gryllotalpa)
Sebzelerde Pamuk Yaprak kurdu (Spodoptera Littoralis)
Sebzelerde Sarı Çay Akarı (Polyphagotarsonemus Latu)
Sebzelerde Yaprak bitleri
Sebzelerde Yaprak Pireleri Empoasca Decipiens Paoli, Asymmetrasca
Sebzelerde Yeşil kurt [Heliothis Armigera, Heliothis Viriplaca (=Heliothis Dipsacea]   _YesilKurt.aspx
Tohum Sineği (Delia Platura)
Toprak Pireleri (Phyllotreta Spp., Epithrix Hirtipennis)
Yaprak Galeri Sinekleri (Liriomyza Trifolii, Liriomyza Bryoniae, Liriomyza